ԱԴՐԲԵՋԱՆԸ ՆՇՈՒՄ Է ՖԱՇԻԶՄԻ ԴԵՄ ՀԱՂԹԱՆԱԿԻ ՏԱՐԵԴԱՐՁԸ. ՊԱՏԵՐԱԶՄԻ ԸՆԹԱՑՔՈՒՄ ԱԴՐԲԵՋԱՆԻՑ ՌԱԶՄԱՃԱԿԱՏ Է ՈՒՂԱՐԿՎԵԼ ԱՎԵԼԻ ՔԱՆ 600,000 ՄԱՐԴ, ՈՐՈՆՑ ԿԵՍԻՑ ԱՎԵԼԻՆ ԶՈՀՎԵԼ Է
Այսօր Ադրբեջանը նշում է մայիսի 9-ը՝ ֆաշիզմի դեմ Հաղթանակի տարեդարձը։ Ադրբեջանական ժողովուրդը նշանակալի ներդրում է ունեցել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում տարած հաղթանակի գործում։ Պատերազմի ընթացքում Ադրբեջանից ռազմաճակատ է ուղարկվել ավելի քան 600,000 մարդ, որոնց կեսից ավելին զոհվել է։Հարյուրավոր ադրբեջանցիներ իրենց քաջության համար պարգևատրվել են պետական բարձր պարգևներով։
Խորհրդային Միության կրկնակի հերոս Հազի Ասլանովը, ինչպես նաև Մեհդի Հուսեյնզադեն, Իսրաֆիլ Մամեդովը, Զիյա Բունյադովը և ուրիշներ, առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում պատերազմի պատմության մեջ։ Բաքվի նավթը հաղթանակի հիմնական գործոնն էր։ Պատերազմի ընթացքում Ադրբեջանը կազմում էր ԽՍՀՄ-ում արտադրվող նավթի մեծ մասը։ Միայն 1941 թվականին հանրապետությունը արտադրել է 23,5 միլիոն տոննա նավթ՝ Միության ընդհանուր ծավալի ավելի քան 70%-ը: Ադրբեջանցի նավթագործների աշխատանքի շնորհիվ ռազմաճակատն անխափան մատակարարվում էր վառելիքով: Պատերազմի ժամանակ Բաքուն ոչ միայն արդյունաբերական և նավթային կենտրոն էր, այլև կարևոր ռազմաճակատի քաղաք: Վիրավորներին այնտեղ բուժում էին: «Լենդ-Լիզ» մատակարարումները նույնպես անցնում էին Ադրբեջանով: Այդ տարիներին ռազմաճակատի կարիքները հոգալուն նպաստել են նաև ադրբեջանցի գիտնականները: Ակադեմիկոս Յուսիֆ Մամեդալիևի ղեկավարությամբ մշակվել է բարձրորակ ավիացիոն բենզին արտադրելու տեխնոլոգիա:
2026 թվականի ապրիլի 24-ին նախագահ Իլհամ Ալիևը հրամանագիր է ստորագրել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի (1941-1945) մասնակիցներին, զոհված կամ հետագայում մահացած զինվորների այրիներին և հայրենիքում անձնուրաց ծառայության համար շքանշաններով ու մեդալներով պարգևատրված անհատներին միանվագ ֆինանսական օգնություն տրամադրելու մասին: Մայիսի 9-ը Ադրբեջանում պաշտոնական պետական տոն է: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը համարվում է մարդկության պատմության ամենաողբերգական գլուխներից մեկը՝ մոտ 60 միլիոն զոհերով: