ԻԼՀԱՄ ԱԼԻԵՎ. ԿԵՆՏՐՈՆԱԿԱՆ ԱՍԻԱՆ ԵՎ ԱԴՐԲԵՋԱՆԸ ՄԻԱՍՆԱԿԱՆ ԱՇԽԱՐՀԱՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ԵՎ ԱՇԽԱՐՀԱՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ՏԱՐԱԾԱՇՐՋԱՆ ԵՆ, ՈՐՆ ԱՅՍՕՐ ՈՒՆԻ ՀՍԿԱՅԱԿԱՆ ՆԵՐՈՒԺ
Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը և Ուզբեկստանի ղեկավար Շավքաթ Միրզիյոևը օգոստոսի 23-ին Տաշքենդում մամուլի ասուլիսներ են տվել։Նախագահ Իլհամ Ալիևի հայտարարությունը
«Շնորհակալություն, հարգելի Շավքաթ Միրզիյոև։
Հարգելի ՛ բարեկամներ։
Նախևառաջ, ցանկանում եմ ևս մեկ անգամ շնորհակալություն հայտնել ձեզ հրավերի, հյուրընկալության, Ադրբեջանի և ադրբեջանական ժողովրդի նկատմամբ այդքան անկեղծ վերաբերմունքի համար։
Ինչպես գիտեք, մենք նույն բարի և եղբայրական զգացմունքներն ունենք Ուզբեկստանի և Ուզբեկստանի եղբայրական ժողովրդի նկատմամբ։ Եվ կարծում եմ, որ այսօրվա այցը ևս մեկ անգամ հաստատում է դա»։ Բայց նախևառաջ, ցանկանում եմ կրկին նշել, որ սա իմ առաջին այցը չէ Տաշքենդ, և ամեն անգամ, երբ այստեղ եմ լինում, արագ զարգացում եմ նկատում։ Սա ակնհայտ է ամեն ինչում՝ և՛ խոշոր նախագծերում, և՛ մանրամասներում։ Տաշքենդը և ամբողջ Ուզբեկստանն այսօր վերելքի մեջ են։ Եվ սա իմ հարգելի եղբոր՝ Շավկատ Միրոմոնովիչի աշխատանքի արդյունքն է, որն ուղղված է Ուզբեկստանի ներուժի ամրապնդմանը, միջազգային ասպարեզում նրա դիրքերի ամրապնդմանը և կարևոր սոցիալ-տնտեսական խնդիրների լուծմանը։
Երբ Շավկատ Միրոմոնովիչը ստանձնեց Ուզբեկստանի ղեկավարի պաշտոնը, իրավիճակը բոլորովին այլ էր։ Ուզբեկստանի քաղաքացիները լավ գիտեն դա, և մենք նույնպես։ Եվ այդ պատճառով նա ստիպված էր հսկայական ջանքեր գործադրել երկիրը զարգացման ուղու վրա դնելու, պետության զարգացման տնտեսական հիմքերը զրոյից կառուցելու, տնտեսությունը դիվերսիֆիկացնելու, արդյունաբերությունը զարգացնելու, գյուղատնտեսությունը զարգացնելու, կրկին դիվերսիֆիկացված մասշտաբով, և ներդրումներ ներգրավելու տնտեսության այն ոլորտներում, որոնք ունեին և դեռևս ունեն մեծ ներուժ։ Եվ այսօր մենք տեսնում ենք բոլորովին այլ Ուզբեկստան։ Ուզբեկստանը համաշխարհային հանրության բարձր հարգանք վայելող անդամ է, որտեղ արդյունաբերական զարգացման, գյուղատնտեսության, էներգետիկայի և տրանսպորտային ենթակառուցվածքների հարցերը շատ արագ և արդյունավետ լուծվում են։ Շավկատ Միրոմոնովիչի կողմից մեր երկկողմ հարաբերությունների վերաբերյալ խոսված ամեն ինչ վերաբերում է հիմնականում այն բանին, ինչ նա և իր թիմը արել են Ուզբեկստանի համար։
Ես այսօր արդեն խոսել եմ այս մասին. առանց այս հիմքի, առանց այս ներուժի անհնար կլիներ իրականացնել որևէ համատեղ նախագիծ: Իրականում, նույնիսկ մինչև Շավկատ Միրոմոնովիչի կողմից Ուզբեկստանի ղեկավարի պաշտոնը ստանձնելը, մեր երկրների միջև որևէ համատեղ նախագիծ չկար: Եվ այսօր մենք խոսում ենք միլիարդ դոլարի առևտրաշրջանառության նպատակի մասին ոչ թե որպես հեռավոր երազանքի, այլ որպես մի բանի, որին մենք, հավանաբար, կհասնենք մի քանի տարի անց: Եվ այն, ինչ այսօր քննարկվեց՝ այդ ներդրումային նախագծերը, փոխադարձ ներդրումները հենց այն ոլորտներում, որոնք մեր տնտեսությունները պահանջում և կարիք ունեն, այս ամենը անհնար կլիներ, եթե երկու երկրներն էլ չզարգանային զուգահեռ ուղիներով: Եվ այս զուգահեռ ուղին այժմ կարևոր գործոն է ավելի լայն աշխարհաքաղաքականության մեջ, քանի որ, ինչպես նշեց Շավկատ Միրոմոնովիչը, այն բանից հետո, երբ Ադրբեջանը միացավ Կենտրոնական Ասիայի համագործակցության ձևաչափին, և այս հարցում, ի դեպ, նա խաղաց հատուկ դեր, համագործակցության աշխարհագրությունը ընդլայնվել է: Կենտրոնական Ասիան և Ադրբեջանը միասնական աշխարհաքաղաքական և աշխարհատնտեսական տարածաշրջան են՝ այսօր հսկայական ներուժով, բայց նույնիսկ ավելի մեծ աճի ներուժով: Այս խոշոր, ես նույնիսկ կասեի՝ նորաստեղծ և արդեն բավականին ինտեգրված տարածաշրջանի ընդհանուր դրական զարգացման դինամիկան մեծապես կախված է մեր երկրների՝ Ուզբեկստանի և Ադրբեջանի միջև սերտ համագործակցությունից։
Այսօր քննարկված նախագծերից յուրաքանչյուրն ունի իր արժեքը, և միասին, ինչպես նշեց Շավքաթ Միրոմոնովիչը, դրանք ստեղծում են աննախադեպ հարաբերություններ։ Մենք ներառել ենք գործնականում բոլոր ոլորտները՝ էներգետիկայից, տրանսպորտից, ներդրումային նախագծերից, զբոսաշրջությունից, հանքարդյունաբերության, ավտոմոբիլային արդյունաբերության, գյուղատնտեսությունից և վերամշակման ոլորտում համագործակցությունից։ Նույնիսկ այսօր, պաշտոնական երկկողմ միջոցառումների ավարտին, երբ մենք հիմք էինք դնում նոր նախագծերի համար կամ մեկնարկում էինք նորերը, նույնիսկ այդ նախագծերի թվարկումը բավարար է մեր համագործակցության բազմակողմանի բնույթը ցույց տալու համար։ Ես նաև մոռացա նշել բանկային ոլորտում համագործակցության մասին, որի շրջանակներում առաջատար ադրբեջանական բանկը մտնում է ուզբեկական շուկա, և SOCAR-ը մտնում է ուզբեկական մանրածախ շուկա։ Ինչ վերաբերում է նավթի և գազի հետախուզման հետ կապված նախագծերին, մենք արդեն գտնվում ենք վերջնական փուլում և շատ հույս ունենք հաջորդ տարի սկսել արտադրական հորատանցքերի հորատումը, այն բանից հետո, երբ, հուսով եմ, հետախուզական հորատումն ու հետախուզումը լավ արդյունքներ կտան։
Այսպիսով, այսօր մենք արդեն խոսում ենք ապագայի մասին։ Փաստն այն է, որ երկկողմ հարաբերություններն այսօր հիմնված են շատ ամուր հիմքի վրա՝ և՛ հոգևոր, և՛ նյութական։ Այս սինթեզը հազվադեպ է հանդիպում համաշխարհային քաղաքականության մեջ, բայց այն գոյություն ունի։ Եվ երկու կառավարությունների նվիրվածությունը զարգացմանը, ավելի լավ կենսապայմաններ ստեղծելուն, ջանքերը համատեղելուն մեր հաջողության ամենակարևոր գործոնն է։
Եվ, իհարկե, ես կրկին կցանկանայի նշել նախագահ Շավքաթ Միրոմոնովիչ Միրզիյոևի հատուկ դերը Ղարաբաղ ներդրումներ ներգրավելու գործում։ Ուզբեկստանը ցուցաբերեց առաջին օգնությունը՝ Ֆիզուլիում Միրզա Ուլուգբեկի անվան 960 աշակերտի համար նախատեսված դպրոցի կառուցումը և Խանքենդիում հագուստի գործարանում ներդրումներ կատարելը։ Առաջին խոշոր արդյունաբերական ձեռնարկությունը նույնպես կապված է Ուզբեկստանի հետ։ Համագործակցության հետագա ծրագրեր կան Ղարաբաղի շրջանում և շատ այլ շրջաններում։ Հատկանշական է նաև, որ այսօր՝ բազմաթիվ նախագծերի բացման կամ հիմնարկեքի հետ կապված միջոցառումների ժամանակ, կարծում եմ՝ տասը, եթե ոչ ավելին, ներկա էին նաև տարածաշրջանային նախագծեր։ Այս նախագծերը ոչ միայն Բաքվում և Տաշքենդում են, չնայած, իհարկե, հիմնական ուշադրությունը այնտեղ է, այլև այլ շրջաններում։ Եվ երեկ կայացած միջտարածաշրջանային համագործակցության ֆորումը հսկայական գործնական հետաքրքրություն ունի։ Այլ կերպ ասած՝ մենք համատեղում ենք ջանքերը, ստեղծում ենք սիներգիա, ինչպես սիրում են ասել այս օրերին։ Մենք ունենք շատ հստակ գործողությունների ծրագիր առաջ շարժվելու համար, և յուրաքանչյուր նախագիծ լի է կոնկրետություններով։ Եթե դրան ավելացնենք ներդրումային ֆոնդը, որի մեկ երրորդն արդեն ֆինանսավորվում է նախագծերով, և եթե ավելացնենք ներդրումային նախագծերը զբոսաշրջային ենթակառուցվածքներում և ադրբեջանական ավտոմոբիլային արդյունաբերության մեջ, ապա ներդրումները կազմում են միլիարդավոր դոլարներ։
Եվ ներդրումները սովորաբար կատարվում են բարեկամ երկրներում՝ մեր դեպքում՝ եղբայրական երկրներում, և, որպես կանոն, բարենպաստ ներդրումային միջավայր ունեցող վայրերում։ Եվ կրկին, ես վերադառնում եմ այնտեղ, որտեղից սկսել եմ։ Շավկատ Միրոմոնովիչը արժանի է մեծ գովասանքի իր բարեփոխումների, իր համառության և իր իմաստության միջոցով այնպիսի ներդրումային միջավայր ստեղծելու համար, որի շնորհիվ և՛ միջազգային ֆինանսական հաստատությունները, և՛ համաշխարհային դերակատարները այժմ Ուզբեկստանը դիտարկում են որպես զարգացման հաջող փուլում գտնվող պետություն։
Մենք՝ որպես ձեր ընկերներ և եղբայրներ, անկեղծորեն ուրախ ենք դրանով, և վստահ եմ, որ ձեր կողմից ուրվագծված բոլոր ծրագրերը կիրականացվեն, և մենք միասին կաշխատենք մեր երկրներն ու ժողովուրդներին ավելի մերձեցնելու ուղղությամբ։ Եզրափակելով՝ ես կցանկանայի հրավիրել ձեզ, Շավկատ Միրոմոնովիչ, պետական այց կատարել Ադրբեջան ձեզ համար հարմար ժամանակ։ Շնորհակալություն ուշադրության համար։