Пресса - IREVAN - Informational Analytical Center

Пресса - IREVAN - Informational Analytical Center https://am.irevanaz.com/ ru Пресса - IREVAN - Informational Analytical Center DataLife Engine EURONEWS. ԱՆՀԵՏ ԿՈՐԱԾ ԱԴՐԲԵՋԱՆՑԻՆԵՐԻ ՀԱՐԱԶԱՏՆԵՐՆ ԱԿՑԻԱ ԵՆ ԱՐԵԼ ԲՐՅՈՒՍԵԼՈՒՄ https://am.irevanaz.com/index.php?newsid=15448 https://am.irevanaz.com/index.php?newsid=15448 admin Fri, 23 Oct 2026 09:38:43 +0300
]]>

Ղարաբաղյան առաջին պատերազմի ժամանակ անհետ կորած ադրբեջանցիների մի խումբ հարազատներ բողոքի ակցիա են արել Բրյուսելում Եվրախորհրդարանի և Եվրահանձնաժողովի կենտրոնակայանների դիմաց և պահանջել ԵՄ հաստատությունների աջակցությունը՝ 4000 անհետ կորածների ճակատագիրը պարզելու հարցում, հայտնում է Euronews-ը:
Ակցիան կազմակերպել է «Ղարաբաղում անհետ կորածների ընտանիքների հասարակական միությունը»: Ցուցարարները կոչ են արել ԵՄ կառույցներին ճնշում գործադրել Հայաստանի վրա՝ արխիվային տեղեկատվությունը և զանգվածային գերեզմանների գտնվելու վայրերը բացահայտելու համար:
Euronews-ը նշում է, որ վերջերս Ղարաբաղում 32 զանգվածային գերեզմանների հայտնաբերումից հետո ցուցարարներն ասել են, որ պատերազմից 30 տարի անց ճշմարտությունն իմանալու իրենց իրավունքը պահանջում է միջազգային ուշադրություն։
]]>

CBC TV ARM YouTube ալիքը հանդես է եկել նոր նախագծով՝ հանրությանը ռուսերեն լեզվով ներկայացնելով Հայաստանում տեղի ունեցող իրադարձությունները։
Ընթերցողների նախնական արձագանքները ցույց են տալիս, որ նախագիծը զգալի հետաքրքրություն է առաջացնում ալիքի այցելուների շրջանում։

]]>

]]> ՀԱԲԵՐ ԳԼՈԲԱԼԸ ԱԴՐԲԵՋԱՆԻ ՀԱԿԱԱՀԱԲԵԿՉԱԿԱՆ ԳՈՐԾՈՂՈՒԹՅԱՆ ՄԱՍԻՆ https://am.irevanaz.com/index.php?newsid=15333 https://am.irevanaz.com/index.php?newsid=15333 admin Sun, 20 Sep 2026 09:57:58 +0300
]]>

Թուրքական Հաբեր Գլոբալ հեռուստաալիքը ռեպորտաժ է պատրաստել ադրբեջանական բանակի կողմից երկրի պետական ինքնիշխանությունը վերականգնելու նպատակով անցկացված տեղական հակաահաբեկչական գործողության մասին։
Ռեպորտաժում ներկայացված են Ադրբեջանի նախագահ և Գերագույն գլխավոր հրամանատար Իլհամ Ալիևի խոսքերը պետական ինքնիշխանության լիակատար վերականգնման մասին, ինչպես նաև նրա սոցցանցերում հրապարակումները, որոնք գրավել են հեռուստադիտողներին։
Նշվում է, որ ադրբեջանական բանակը ևս մեկ ցնցող հաղթանակ է տարել տեղական հակաահաբեկչական գործողության ժամանակ։
Մանրամասները՝ տեսանյութում։

]]>

]]> ՀԱՅԱՍՏԱՆՆ ԱԴՐԲԵՋԱՆԻՑ ՆԵՐՄՈՒԾԵԼ Է ՄՈՏ 18 ՄԼՆ ԴՈԼԱՐԻ ՎԱՌԵԼԻՔ https://am.irevanaz.com/index.php?newsid=15297 https://am.irevanaz.com/index.php?newsid=15297 admin Fri, 11 Sep 2026 10:08:07 +0300
]]>

2026 թվականի առաջին կիսամյակում Հայաստանն Ադրբեջանից ներմուծել է մոտ 18 մլն դոլարի ապրանք։
Հայաստանի մաքսային ծառայության տվյալներով՝ ներկրվել է 17.8 մլն դոլարի նավթամթերք (բենզին և դիզելային վառելիք) ու 109 հազար դոլարի պլաստմասսայե շինարարական դետալներ։
Հայաստան ներմուծված ադրբեջանական վառելիքը քննարկման մեծ առիթ դարձավ 2025-ի դեկտեմբերին, երբ սկսվեցին ներկրումները։
Իշխանություններն այն համարեցին ձեռքբերում Հայաստանի տնտեսության ու խաղաղության համար, իսկ ընդդիմախոսները՝ «թշնամու ջրաղացին ջուր լցնել»։

• Բենզինի շուկայի խոշոր խաղացողները. որքան վառելիք է մտնում Հայաստան և որտեղից
Սկզբում հայտնի էր միայն բենզինի ներկրման մասին, հետագայում հայտարարվեց, որ դիզելային վառելիք ևս ներմուծվում է։
Օրերս էլ ադրբեջանական լրատվամիջոցները «ազդարարեցին», որ Ադրբեջանից Հայաստան է ուղարկվել 16 վագոն՝ 977 տոննա դիզելային վառելիք։
Փորձենք հասկանալ, թե ներկրումների մեկնարկից կես տարի անց ինչ կշիռ ունի ադրբեջանական նավթամթերքը հայկական շուկայում։

Առաջին կիսամյակում Հայաստան ներմուծված նավթամթերքի ամենախոշոր մատակարարները Թուրքիան ու Ռուսաստանն են
Մաքսային ծառայության բաց բազայում առկա են «նավթամթերք» խոշորացված ապրանքախմբի տվյալները, որում հիմնական մասն են կազմում բենզինը, դիզելային և ավիացիոն վառելիքը, իսկ ավելի փոքր մասը՝ մազութը, նավթն ու քսայուղերը։
Ընդհանուր առմամբ՝ 2026 թվականի առաջին կիսամյակում Հայաստան է ներմուծվել 299 մլն դոլարի նավթամթերք։ Ստացվում է, որ Ադրբեջանի մասնաբաժինն այս ներմուծման մեջ 6% է։
2025 թվականի առաջին կիսամյակի համեմատ Հայաստան ներմուծված նավթամթերքի ընդհանուր ծավալն աճել է մոտ 30%-ով։
Այս տարվա առաջին կիսամյակում Թուրքիան դարձել է ամենախոշոր մատակարարը՝ 20% մասնաբաժնով՝ գերազանցելով Ռուսաստանին։ Թուրքիայից նավթամթերքի ներկրումը կտրուկ աճել է․ ներմուծվել է մոտ 61 մլն դոլարի ապրանք, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ ավելի է 3.5 անգամ։
Դրան զուգահեռ կտրուկ նվազել են Ռուսաստանից ներմուծման ծավալներն ու այդ երկրի կշիռը։ Առաջին կիսամյակում Ռուսաստանից ներկրվել է մոտ 58 մլն դոլարի նավթամթերք, իսկ ՌԴ մասնաբաժինը 46%-ից կրճատվել է մինչև 19%։
Տեսանելի աճ կա Իրանից և Բուլղարիայից ներմուծման գծով։
Սկզբնաղբյուր՝ Hetq.am
]]>

ՄԱԿ-ի Միջազգային քրեական դատարանը ապրում է իր 24-ամյա պատմության ամենադժվարին շրջաններից մեկը, այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն հուլիսի 13-ին հայտարարեց, որ անհրաժեշտության դեպքում Վաշինգտոնը «կքանդի ՄՔԴ-ն»՝ մեղադրելով դատարանին ամերիկացի քաղաքացիների դեմ իրավական պատերազմ վարելու մեջ։ Այս մասին ասվում է Liberium պորտալում հրապարակված հոդվածում։ Այս առումով հոդվածում հատուկ ուշադրություն է դարձվում ՄՔԴ-ի նախկին դատախազ Լուիս Օկամպոյի գործունեությանը։ Որպես օրինակ՝ նշվում է նրա միջամտությունը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հակամարտությանը։ Հոդվածում նշվում է, որ այս պատմությունը սկսվել է 2023 թվականի օգոստոսին, երբ Օկամպոն ընդունեց Ադրբեջանի Գարաբաղի մարզում գտնվող հայկական անջատողական ուժերի ներկայացուցիչների և Հայաստանի հետ կապված այլ անձանց հանձնարարությունը, որից հետո սկսեց հանդես գալ Ադրբեջանի դեմ ուղղված մեղադրանքներով։
Օկամպոն ինքը հետագայում սոցիալական ցանցերում խոստովանեց, որ իր պատրաստած եզրակացությունը պատվիրվել է Գարաբաղի այժմ արդեն վերացված անջատողական ռեժիմի ինքնահռչակ «նախագահի» կողմից։ Հեղինակը հիշեցնում է, որ այս կազմավորումը ստեղծվել է 1990-ականներին Ադրբեջանի տարածքում՝ Հայաստանի աջակցությամբ։ Դրանից հետո Օկամպոն մեղադրեց Ադրբեջանին տարածաշրջանի հայ բնակչության նկատմամբ լուրջ խախտումներ կատարելու մեջ՝ կիրառելով «ցեղասպանություն» տերմինը։ Այս պատմությունը նոր շրջադարձ ստացավ 2026 թվականի ապրիլի 30-ին, երբ ադրբեջանական Minval Politika պարբերականը հրապարակեց Օկամպոյի մասնակցությամբ տեսագրություններ։
Այս տեսագրություններում Օկամպոն նշում է, որ իրենք ձգտում են չեղարկել ԵՄ-Ադրբեջան էներգետիկ գործընկերությունը։ Հեղինակն առաջարկում է, որ Միջազգային քրեական դատարանը դիտարկի նախկին դատախազների և դատավորների գործունեությունը կարգավորող լրացուցիչ կանոններ:
]]>

Թուրքական HAVELSAN ընկերությունը հաջողությամբ մատակարարել է իր «Ռազմաօդային ուժերի տեղեկատվական հրամանատարման և ղեկավարման համակարգի» (AICCS) շրջանակում մշակված ընտրված կրիտիկական կարողությունները Ադրբեջանի Ռազմաօդային ուժերին։ Այս մասին հայտնում է Asian Military Review-ն։
AICCS-ը, որը մշակվել է ինտեգրված թվային միջավայրի միջոցով օդային գործողությունների պլանավորմանը, իրականացմանը, մոնիտորինգին և գնահատմանը աջակցելու համար, ապահովում է առաջադեմ հրամանատարման և ղեկավարման ենթակառուցվածք՝ օդային գործողություններն ավելի արդյունավետ կառավարելու համար։
Մատակարարված կարողությունները հնարավորություն են տալիս օպերատիվ շտաբների անձնակազմին գործել ընդհանուր օպերատիվ պատկերի միջոցով, կառավարել առաջադրանքների և օպերատիվ տվյալները իրական ժամանակում, կենտրոնացված կերպով վերահսկել առաքելության համար կրիտիկական տեղեկատվությունը և արագացնել որոշումների կայացման գործընթացները։ Հրամանատարման և ղեկավարման գործառույթները մեկ թվային ճարտարապետության մեջ ինտեգրելու միջոցով դրանք զգալիորեն մեծացնում են պլանավորման, համակարգման և օպերատիվ իրականացման արագությունը, ճշգրտությունը և արդյունավետությունը։ ]]>

Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի Գերմանիա կատարած պաշտոնական այցը շարունակում է լայնորեն լուսաբանվել միջազգային մամուլում։
Տարբեր երկրների լրատվամիջոցները մանրամասն լուսաբանել են այցի ընթացքում տեղի ունեցած հանդիպումները, ադրբեջանա-գերմանական համագործակցության հետագա խորացման վերաբերյալ քննարկումները, երկկողմ գործընկերության ռազմավարական օրակարգի վերաբերյալ համատեղ հռչակագրի ստորագրումը և ադրբեջանա-գերմանական գործարար խորհրդի ստեղծումը, ինչպես նաև առաջնորդների մամուլի ասուլիսը։
Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարարությունը երկկողմ գործընկերության ռազմավարական օրակարգի վերաբերյալ համատեղ հռչակագրի ստորագրումը որակել է որպես կարևոր քայլ երկկողմ հարաբերությունների զարգացման ուղղությամբ։
Ընդհանուր առմամբ, համաշխարհային մամուլը ադրբեջանա-գերմանական հարաբերությունները ներկայացրել են ոչ միայն որպես երկկողմ համագործակցություն, այլև որպես Եվրոպայի էներգետիկ անվտանգության ապահովման, տարածաշրջանային կապի զարգացման և նոր գլոբալ լոգիստիկ համակարգի ստեղծման կարևոր տարր։
Ադրբեջանի պետության ղեկավարի այցը լայնորեն լուսաբանվել է վիետնամական, լեհական, ռումինական, բուլղարական, թուրքական, վրացական լրատվամիջոցներում։
]]>

Այսօր Ադրբեջանում նշվում է Ազգային մամուլի օրը։ 151 տարի առաջ՝ 1875 թվականի հուլիսի 22-ին, լույս է տեսել «Էքինչի» թերթի առաջին համարը։ Այն հիմնադրել է Հասան Բեյ Զարդաբին։ Այսպիսով, Ադրբեջանում դրվեց ազգային մամուլի հիմքը։ 1990-ականների երկրորդ կեսից սկսած՝ ադրբեջանական մամուլը մտավ զարգացման նոր փուլ։ Սա համընկավ ադրբեջանական պետականության և ժողովրդավարական կառավարության ձևավորման հետ։ Զարգացման այս փուլի հիմքը դրվեց համազգային առաջնորդ Հեյդար Ալիևի կողմից, որը միշտ բարձր էր գնահատում լրատվամիջոցների ազդեցությունը հասարակության վրա։ Անկախության շրջանում Հեյդար Ալիևը նաև ստորագրեց ադրբեջանական մամուլի վերաբերյալ առաջին հրամանագիրը։
Երկրում մեծ նշանակություն է տրվում լրատվամիջոցների զարգացմանը, մամուլի և խոսքի ազատությանը։ Նախագահ Իլհամ Ալիևը կարևոր հրամանագրեր է ստորագրել ազատ մամուլի զարգացման, լրատվամիջոցների նյութատեխնիկական ենթակառուցվածքների ամրապնդման և լրագրողների սոցիալ-տնտեսական վիճակի բարելավման վերաբերյալ։ 2020 թվականի 44-օրյա Հայրենական պատերազմում Ադրբեջանը հաղթանակ տարավ թե՛ մարտադաշտում, թե՛ տեղեկատվական հարթությունում։ Տեղեկատվական պատերազմում նույնպես առավելությունը Ադրբեջանո կողմն էր, որը պայքարելով հանուն ճշմարտության և արդարության՝ ազատագրեց իր պատմական հողերը:
]]>

Euronews հեռուստաալիքի կայքը հոդված է հրապարակել Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի Գերմանիա կատարած պաշտոնական այցի և Գերմանիայի կանցլեր Ֆրիդրիխ Մերցի հետ նրա հանդիպման մասին։
Հոդվածում նշվում է, որ Բաքուն և Բեռլինը համատեղ հռչակագիր են ստորագրել երկկողմ գործընկերության ռազմավարական օրակարգի վերաբերյալ, որը ներառում է էներգետիկան, տրանսպորտը և առևտուրը։ Հեռուստաալիքը նշում է, որ Գերմանիան դարձավ երկրորդ եվրոպական երկիրը՝ Իտալիայից հետո, որը նմանատիպ համաձայնագիր է ստորագրել Ադրբեջանի հետ։ Հոդվածի համաձայն՝ Գերմանիայի կանցլերը ադրբեջանական գազի մատակարարումների տարեկան մինչև 2 միլիարդ խորանարդ մետրի ավելացումը արդեն հաջորդ տարի անվանել է քայլ՝ էներգետիկ ռեսուրսների առումով Մոսկվայից կախվածությունը նվազեցնելու ուղղությամբ։
Euronews-ը նշում է, որ Գերմանիան դարձել է ադրբեջանական գազի նոր գնորդներից մեկը այն բանից հետո, երբ 2024 թվականին երկիրը սկսեց բնական գազ ստանալ Հարավային գազային միջանցքի և դրա հետ կապված խողովակաշարերի միջոցով։ Հոդվածում նաև ընդգծվում է Հարավային գազային միջանցքի կարևորությունը։
]]>

Թուրքական Haber Global հեռուստաալիքը պատրաստել է Բաքվում ընթացող Համաշխարհային քաղաքային ֆորումի (WUF13) 13-րդ նստաշրջանի առաջին օրվա մասին պատմող ռեպորտաժ։
Հաղորդագրության մեջ նշվում է, որ Ադրբեջանի մայրաքաղաքում բացվել է քաղաքային զարգացմանը և քաղաքաշինության ապագային նվիրված ամենամեծ միջազգային ֆորումներից մեկը՝ Համաշխարհային քաղաքային ֆորումի (WUF13) 13-րդ նստաշրջանը։ Ֆորումը համատեղ կազմակերպում են ՄԱԿ-ի մարդկային բնակավայրերի ծրագիրը (UN-Habitat) և Ադրբեջանի կառավարությունը։ Միջոցառումը կտևի մինչև մայիսի 22-ը։
Տեսանյութում տեղեկատվություն է տրամադրվում WUF13-ի, ինչպես նաև ֆորումի առաջին օրը տեղի ունեցած քննարկումների մասին։
«Ադրբեջանի համար այս ֆորումը ավելին է, քան պարզապես քաղաքային զարգացման գագաթնաժողով։ Այստեղ Ադրբեջանը աշխարհի հետ կկիսվի ազատագրված տարածքներում վերակառուցման նախագծեր իրականացնելու և «խելացի գյուղեր» և «կանաչ էներգիա» հասկացությունների հիման վրա բնակավայրեր ստեղծելու իր փորձով», - նշվում է հաղորդագրության մեջ։

]]>